The story of the icon

The Mystery of Iconography



The History and the Meaning of Iconography

Click here for the VENERATION DAY info


In 2014, our Dormition Church of Somerville reached out to the monks of Mount Athos in Greece to commission a painting of one of the most famous icons in the Orthodox Church.  Behind it is a moving and uplifting story that has come down through the ages to give peace to the world of today. The 100th Committee  sponsored the introduction of this reflection of antiquity as a beginning of the countdown to our 100th Anniversary in 2016.  

In 980 AD, an Elder and his disciple lived not far from Karyes, the capital and administrative center of Mount Athos, Greece.  One Saturday night the Elder, leaving his disciple at the hermitage, left for the All-night Vigil in the Protaton, the main church in Karyes.  Instructing his disciple to read the service by himself, the Elder left and the disciple began to read the service.  As it grew dark, the disciple heard a knock at the door.  Outside stood an unknown monk who said his name was Gabriel.  The disciple invited the monk Gabriel in and offered him hospitality, as is customary on Mount Athos.  The two then began to read Matins for Sunday.  When they came to the ninth ode of the canon, they read the verse "My soul doth magnify the Lord, and my spirit hath rejoiced in God my Savior," after which they chanted "More honorable than the Cherubim, and beyond compare more glorious than the Seraphim, thee who without corruption gavest birth to God the Word, the very Theotokos, thee do we magnify."  However, after the second verse, "For He hath looked upon the lowliness of His handmaiden; for behold, from henceforth all generations shall call me blessed" the stranger added the following words that the disciple had never heard before: "It is truly meet to call thee blest, the Theotokos the ever-blessed and all immaculate and Mother of our God."

While this hymn was being chanted, the Icon of the Theotokos shone with a heavenly light.  After the monk finished chanting he turned to the disciple saying: "We sing it like this at home."

The disciple, struck by the simple beauty of the words and the heavenly singing, asked his visitor to write down the words so that he too could chant it.  As there was neither ink nor paper, the mysterious stranger took a tile from the roof and miraculously wrote the words on the surface with his fingers, saying, "Chant these words, and all the Orthodox faithful as well."  The visitor then disappeared.  The disciple, seeing and hearing all this, understood that his visitor was none other than Archangel Gabriel in the guise of a monk.

The Icon of the Mother of God before which the hymn 'It is Truly Meet' was first sung was transferred to the Church of the Protaton, where an annual feast in honor of the Theotokos was established in commemoration of the miracle.  The tile was also brought to the Church of the Protaton, after which the Athonites sent it to Constantinople, to the imperial court and the Ecumenical Patriarchate, as evidence of the miracle.  From then on, the hymn 'It is Truly Meet' began to be chanted during the Divine Liturgy and other services in all Orthodox churches throughout the world.  The place where the miracle occurred was later called "Adein," which is the Greek word for 'to sing.'  The famous hymn 'It is Truly Meet' is also chanted before every icon of the Theotokos.

The original Axion Estin Icon is found in the Church of the Protaton, Karyes, Mount Athos, Greece.  It is situated on the throne behind the Holy Table.  There is a strict rule that forbids lay people from entering the altar of any church on Mount Athos.  An exception is made to allow all pilgrims to enter the altar in order to venerate the holy Axion Estin Icon.  In 1964, the monks of Mount Athos celebrated the 1000th anniversary of the appearance of the Archangel Gabriel.  This was the largest celebration ever to take place on Mount Athos, and was attended by representatives from throughout the Orthodox world.  Of all the many spiritual treasures on the Holy Mountain, the Axion Estin Icon that the Archangel Gabriel himself sang the great hymn to her who is more honourable than the Cherubim, is the most treasured one.





Με τον όρο Άξιον Εστί αναφερόμαστε στην εικόνα της Παναγίας, της «εφέστιας προστάτιδας», του Αγίου Όρους. Η εικόνα της Παναγίας, το «Άξιον Εστί», είναι μια από τις περίφημες εικόνες του Αγίου Όρους. Βρίσκεται στο ναό του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Όρους, θεωρούμενη ως «κοινή εφέστιος προστάτις» εικόνα όλων των Αγιορείτικων Μονών, φέρουσα στο πλαίσιό της τις σφραγίδες και των 20 Μονών. Επί της εικόνας αυτής έγιναν κατά καιρούς πλείστα πιστά αντίγραφα ανά ένα εκ των οποίων βρίσκεται σε κάθε Μονή του Άθω. Εορτάζει με μεγάλη θρησκευτική λαμπρότητα τη Δευτέρα του Πάσχα και στις 11 Ιουνίου σε ανάμνηση του κάτωθεν θαύματος, αρχή της φήμης της εικόνας και ως θαυματουργής.

Παλιά η εικόνα αυτή βρισκόταν σε ένα παντοκρατορινό κελί στην τοποθεσία τη λεγόμενη «κοιλάδα του Άδειν» κοντά και κάτω από τη σκήτη του Αγίου Ανδρέα. Την 11 Ιουνίου 980 ο γέροντας έλειπε από το κελί, καθώς είχε πάει σε μια αγρυπνία στις Καρυές, αφήνοντας μόνο τον υποτακτικό του. Ο υποτακτικός τη νύχτα έκανε κανονικά τον κανόνα του. Ακούει σε μια στιγμή να του χτυπάνε την πόρτα, ανοίγει και βλέπει έναν περαστικό να του ζητάει να τον φιλοξενήσει, πράγμα που γίνεται. Συνεχίζει ο μοναχός τον κανόνα του μέχρι που φτάνει στην 9η ωδή «Την τιμιωτέρα των Χερουβείμ...». Τότε τον διακόπτει ο φιλοξενούμενος και του λέει: «Όχι, πρώτα θα πεις: Άξιον Εστί ως αληθώς...» ως συμπλήρωμα του υπό του Κοσμά Μαϊουμά Μεγαλυνάριου της Θεοτόκου. Ο μοναχός ενθουσιασμένος ζητάει να του γράψει ο νέος τον ύμνο.

Όταν άκουσε αυτό ο υποτακτικός ενθουσιάστηκε αφ' ενός για το νέο ύμνο, αφετέρου για την κατά κάποιο τρόπο Αγγελοειδή φωνή και ουράνιο μελωδία που άκουσε και λέει προς τον ξένο μοναχό: «Εμείς μόνο
την Τιμιωτέρα ψάλλουμε, το Άξιον Εστίν, δεν το έχουμε ακούσει ποτέ, ούτε εμείς αλλά ούτε και οι πρωτύτεροι

από μας. Αλλά σε παρακαλώ, κάνε αγάπη και γράψε σε μένα τον ύμνο αυτό για να τον ψάλλω και γώ στην Θεοτόκο». «Φέρε μου μελάνι και χαρτί για να γράψω τον ύμνο» , του είπε ο ξένος μοναχός. «Δεν έχω ούτε μελάνι, ούτε χαρτί», είπε ο υποτακτικός. Τότε ο ξένος μοναχός είπε: «Φέρε μου μια πλάκα». Ο υποτακτικός πήγε τότε και έφερε (μάλιστα λέγεται ότι η πλάκα αυτή ήταν από το δάπεδο του ναού κάτι που είναι πολύ πιθανόν). Την πήρε λοιπόν ο ξένος, και έγραψε πάνω σ' αυτήν με το δάκτυλο του τον παραπάνω ύμνο, το Άξιον Εστίν. Κι ώ του θαύματος!!! Τα γράμματα χαράχθηκαν τόσο βαθιά πάνω στην σκληρή πλάκα σαν να γράφτηκαν σε μαλακό πηλό. Και ποιος να περιγράψει την έκπληξη του υποτακτικού που βρέθηκε μπροστά σ' αυτό το εξαίσιο γεγονός, ο οποίος δίκαια στάθηκε εμβρόντητος και παράλαβε την πλάκα από τον ξένο. Μετά είπε ο ξένος στον υποτακτικό: «Από σήμερα και στο εξής έτσι να ψάλλετε αυτό τον ύμνο και εσείς, αλλά και όλοι οι Ορθόδοξοι στην Κυρία ημών Θεοτόκο». Και μετά εξαφανίστηκε. Ήταν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, απεσταλμένος από το Θεό, για να αποκαλύψει τον αγγελικό αυτό ύμνο στην ανθρωπότητα. Ο υποτακτικός μοναχός δοκιμάζοντας έκπληξη στην έκπληξη και χαρά στην χαρά, προσκύνησε τον τόπο όπου στάθηκε ο Άγγελος και ξεφώνησε: «Νυν είδα αληθώς ότι εξαπέστειλε Κύριος τον Άγγελο Αυτού» και ατενίζοντας την εικόνα της Θεοτόκου «Δεδοξασμένα ελαλήθη περί σού η πόλις του Θεού, Δέσποινα μου Μαρία».

Όταν επέστρεψε ο γέροντας του είπε ο υποτακτικός τα γεγονότα και αφού ενημερώθηκε η Ιερά Κοινότητα μεταφέρθηκε η εικόνα στο Πρωτάτο, όπου και συνεχίζει να θαυματουργεί μέχρι σήμερα, ενώ και το κελί που τιμήθηκε από την Αρχαγγελική επίσκεψη φέρει επίσης το όνομα «Άξιον εστί».

Έτσι, το Μεγαλυνάριο αυτό της Θεοτόκου που συνέθεσε ο Κοσμάς (Επίσκοπος Μαϊουμά) σήμερα ονομάζεται «Άξιον Εστί», εκ των δύο πρώτων λέξεων του Θεομητορικού αυτού Ύμνου και ψάλλεται σε κάθε Θεία Λειτουργία.





Axion Estin Donors



William Galatis

$5,000 - $10,000

James & Ifigenia Boulogiane in memory of Theodosios G. & Helen G. Boulogiane

$2,500 - $4,999 
                              Diane Karavitis                                                                             

Donations in memory of Anastasios & Calliope Sarmatzis

$1,000 - $2,499

Donations in memory of Cosmos & Helen Chrisis

Gregory & Patricia Evangelis

Gardens at Gethsemane, Inc.

Christos & Theodora Karavitis

Evangelos & Marlene Kechris

Dionysios & Jeanette Kourafalos

Donations in memory of Philop Lambrukos

Eleni Manetas

Rev. Fr. Konstantinos & Presvetera Anna Manetas

George Papayannis

Saint Catherine's Philoptochos

Anargyros & Margaret Sparages

Konstantinos Tomadakis

Charleton Trumpower

Peter & Aphrodite Tsourianis


$500 - $999

Nick's Painting Service Inc.

Stelios & Dora Sfikas

Anastasia Tsiolas

Kosta & Acrivi Vlahakis


Click here to see all  Donors


Generous Supporters